Op literatuurgebied ben ik zo’n vreselijke snob die niet van ‘slechte’ boeken houdt en stiekem ben ik daar nog trots op ook. Ik compenseer dit onuitstaanbare gedrag met een ongelooflijk slechte smaak in films en televisie (Mean Girls en TLC behoren tot mijn favorieten). Vandaar dat ik wat betreft boeken gewoon quasi-elitair bezig blijf, op enkele slippertjes na. Eén van die slippertjes waarvoor ik tegenover mijn medesnobs gewoon uit durf te komen, is Heleen van Royen. Ik ben al jaren groot Van Royen fan en ik zal vertellen waarom.

Auteur: Sophiesticated

Jaren geleden was ze ineens bij Zomergasten, een outsider tussen de regisseurs van films die ik nooit had gezien en wetenschappers die veel prijzen hadden behaald. In plaats van fragmenten van Franstalige zwart-wit films uit 1933 liet Van Royen gewoon keiharde porno zien. Een fragment van een meisje dat tijdens haar orgasme begon te spuiten, want Heleen vond dat heel mooi om te zien. Ik denk eerder dat ze erop kickte in het middelpunt van de belangstelling te staan op die Zondagavond voor Hoogopgeleiden. Ik keek met mijn moeder (dat was dus vrij gênant) die de volgende woorden sprak: ‘Ja, die Heleen, die houdt volgens mij wel van seks.’ Mijn moeder had gelijk.

Snel daarna ging ik mijn eerste Van Royen boek lezen, dat werd De gelukkige huisvrouw. De boeken van Van Royen hebben enkele gemeenschappelijke thema’s: ze gaan vrijwel altijd over een vrouw van in de dertig, afkomstig uit een hoogopgeleid milieu met een behoorlijk inkomen, die vaak iets mist in haar leven en bepaalde trauma’s uit haar jeugd nooit heeft verwerkt. Deze trauma’s hebben te maken met de dood of zelfmoord van een familielid. Niet vreemd als je bedenkt dat Heleen haar eigen vader op dertienjarige leeftijd is verloren aan zelfmoord. Er komt altijd vrij veel expliciete seks voor in haar verhalen. Van Royen’s personages zijn redelijk egoïstisch en hedonistisch van aard.

Wat ik waardeer aan Van Royens personages is dat ze nooit geforceerd of onrealistisch aandoen, het zijn echte mensen. Een beetje vreemde mensen soms, dat wel, maar ik geloof dat ze bestaan. Ze werken, gaan naar de wc, doen boodschappen bij Albert Heijn, houden van seks, maken ruzie met hun ouders en ergeren zich af en toe aan hun eigen kinderen. Echte mensen. Daarnaast kan Heleen, in tegenstelling tot bepaalde collega-schrijvers (dag Marion Pauw), écht leuk schrijven. Niet stupide en geforceerd, maar eigenzinnig en venijnig. Niet ieders smaak, maar haar korte, directe zinnen, seksgrapjes en treffende beschrijvingen zijn naar mijn mening amusanter dan menig werk van Mulisch.

Mijn favoriete Van Royen-boek is De Ontsnapping. Dit boek gaat over een vrouw, genaamd Julia de Groot, die keurig voldoet aan bovenstaande omschrijving. Julia is ongelukkig en ze besluit dat ze tijdelijk genoeg heeft van haar Amsterdamse gezinsleven. Met een hoop geld op de bank vlucht ze naar Portugal, man en kinderen verbouwereerd achterlatend. Hier besluit ze zich volledig te laten ombouwen tot een ordinair lekker wijf en begint ze een stormachtige relatie met een Will Smith-lookalike genaamd Romeo (goed, clichématig is het wel, dat geef ik toe). Ondertussen denkt ze aan haar overleden broer, de moeizame relatie met haar man en voelt ze zich schuldig tegenover haar kinderen. Julia is wat mij betreft één van de betere personages die Van Royen heeft bedacht. Ondanks haar nogal abrupte beslissing te vertrekken toont ze echte emoties en durft ze toe te geven dat ze even genoeg heeft van haar man en kinderen en voor zichzelf wil kiezen. Ik zeg niet dat iedere moeder haar gezin moet verlaten maar de boodschap is duidelijk: kies voor jezelf en leef niet voor anderen. Een bevrijdende boodschap, mijns inziens.

Daarom vind ik Heleen van Royen wél leuk en ik schaam me er niet voor. Ze hoeft geen AKO of Librisje te winnen, maar ze mag wel lekker veel boeken verkopen. Exemplaartje of 200.000.

Blijf vooral schrijven, Heleen van Royen, en neem mij mee naar je wereld van zonnige stranden, open huwelijken, zelfhaat wat betreft cellulitis en romances waar nog wel eens een condoom kapotgaat of waar de vrouw eens géén knallend orgasme krijgt na twee minuten seks. Een echte wereld, de wereld van Heleen van Royen dan. Dat lijkt me namelijk best een leuke wereld.