Bob-SagetLaat ik dit schrijven beginnen door muziekauteur Paul te bedanken. Ik had namelijk, zoals wel vaker in de dagen voorafgaand aan de vrijdag, to-taal geen idee waarover te schrijven, maar toen Pauls lofzang op de prima Nederlandse serie Levenslied op uw geliefde weblog verscheen, ging er een lampje branden. Laat ik trouwens ook voor altijd duidelijk zijn: ik download geen series. Ik heb een vriend in de VS: een Ier die werkzaam is bij de posterijen en luistert naar de naam Edward; Ted voor intimi. Ted stuurt dagelijks de zojuist op televisie verschenen afleveringen via priority-mail naar mij toe en daardoor kan ik u op legale wijze gerichte suggesties doen over de betere televisieseries, want, zoals Paul zelf al stelde, televisieseries kijken is een tijdrovende taak.

Auteur: Nils Hermans

Maar genoeg over mijn vriend Ted O’Torrent.  Laten we het eens over muziek in televisieseries hebben, en in het bijzonder over titelmuziek. Het kenwijsje. I’ll be there for you, dat liedje van The Rembrandts dat je negen jaar na dato nog steeds als een doorgesnoven zeeleeuw vier keer in je handen laat klappen als er weer een nachtelijke herhaling van Friends voorbijkomt? Dat is het kenwijsje van Friends.

Het gaat de laatste jaren bergaf met het kenwijsje. Dat is jammer, want een goed kenwijsje zet, uiteraard in combinatie met interessante beelden, de toon van de aflevering die je gaat bekijken.  De makers van het eerste seizoen van BBC-sciencefictionklassieker Doctor Who begrepen dat: die draaiden in 1963 schaamteloos een kenwijsje van ruim tweeënhalve minuut af.

De Doctor Who-tune was een van de eerste televisietunes die uitsluitend uit elektronische geluiden bestond, in een tijd waarin synthesizers nog niet publiekelijk te koop waren. Destijds een passende  tune voor een serie die inmiddels na vijftig jaar nog altijd loopt en draait om een ruimtewezen dat in een blauw politiehokje door tijd en ruimte vliegt. De huidige Who-tune is vergeleken met de versie uit 1963 80% korter en, aan het bombast te horen, een werkverschaffingsproject voor het gehele Welshe BBC-orkest.

Vanaf de jaren zeventig tot aan, laten we zeggen, de jaren negentig zouden tv-tunes over het algemeen hetzelfde beeld laten zien: een opeenvolging van lachende acteurs met hun naam erbij. De muziek was er om het thema van de serie er toch nog even flink in te stampen. Waar je bijvoorbeeld ook keek, waar je ook ging, ome Bob Saget zal er altijd voor je zijn. Afgaande op de grappen die de echte Bob Saget na Full House zou maken, klinkt dat refreintje overigens op z’n zachtst gezegd twijfelachtig.

De jaren ’90 waren de hoogtijdagen van de lachendegezichtentunes van een minuut of anderhalf. In het decennium daarna zouden de tunes echter steeds korter worden. Dat kwam voornamelijk doordat de afleveringen ook korter werden: waar een aflevering van Cheers in de jaren ’80 25 minuten duurde, duurt de gemiddelde New Girl hoogstens 22 minuten. Een kenwijsje van een volle minuut is dan natuurlijk zonde, waardoor producers op zoek moeten naar een zo kort mogelijke manier om de sfeer van de comedy neer te zetten. Soms gaat in 21 seconden en op ingenieuze wijze, zoals bij The Big Bang TheorySoms gaat dat op een naar mijn mening strontvervelend ge-pa-pa-da. Soms is de openingstune beter dan de comedy zelf: het geflopte en inmiddels vergeten Matthew Perryvehikel Mr Sunshine draaide om een intens chagrijnige manager van de evenementenhal Sunshine Stadium. De openingstune duurde precies zes seconden, telde drie woorden en was perfect:

Op dramagebied wisselen minutenlange openingsnummers en korte flitsen zich af. Doorgaans verdient kabelzender HBO de originaliteitsprijs. Zo weten de opening credits van vampierenpulpdrama True Blood, dat zich afspeelt in het moerassige Louisiana, uitstekend een zompige, onheilspellende sfeer neer te zetten zonder ook maar één vampierentand in beeld te nemen.

http://www.youtube.com/watch?v=EjooosDIFgQ

In het kortere segment gaat de prijs voor kort & creepy zonder twijfel naar de Lecter-prequel Hannibal. In plaats van over de bekende boeg te gaan – aangevreten lever hier, glaasje chianti daar – koos Bryan Fuller voor een rood waterballet van twintig seconden. Gecombineerd met de ziekelijke versie van Binaural Beats is de openingstune van Hannibal niet echt meer een kenwijsje te noemen, maar toch zeker een effectieve introductie tot de zieke geest van een menseneter. (Even terzijde: een maand of drie geleden recenseerde ik Hannibal. De serie is er beter op geworden, maar meerdere Hannibals achter elkaar kijken raad ik niet aan. Als je maaginhoud je lief is.)

http://youtu.be/40lq3sQf3-A?t=2s

Van een goed kenwijsje, kort of lang, krijg je zin in de aflevering die komen gaat. En dan nu mijn Man Bijt Hond-vraag: wat vindt u een mooie televisietune?