Schrijven over popmuziek stelt eigenlijk niet veel voor, het gaat toch vaak over smaak en de eeuwige vete tussen commercie en underground. Het is veel interessanter te schrijven over de drieëntwintigjarige Marlies, die vijf jaar geleden haar vmbo-diploma haalde. Heeft deze column dan niets met muziek te maken? Vooruit, een klein beetje muziek dan. Marlies houdt namelijk van Alain Clark. Een aantal jaren geleden was ik ervan overtuigd dat Alain nooit iets zou betekenen, hij was namelijk ‘commercieel’, top40-meuk. Alain was niets voor mij… Totdat ik op het bevrijdingsfestival in Roermond 2008, met eigen ogen zag dat hij een wervelende soulshow weg gaf.

Auteur: Paul Aerts

Terug naar Marlies, want zij is tenslotte de hoofdpersoon in deze column. Marlies ging stage lopen in een restaurant. Haar droom was om gastvrouw te worden, en haar ambitie leverde haar complimenten op. Dit was wat ze wilde, gastvrouw worden in een restaurant. Toch ging het mis. Hoewel haar collega’s en baas veel respect voor haar hadden, lukte het haar toch niet te blijven werken in het restaurant.

Veel jongeren hebben het moeilijk na de middelbare school, zo ook Marlies. Maar het bij het gros ligt dat aan motivatieproblemen en keuzestress en te weinig informatie voor de grote overstap naar een vervolgopleiding. Bij Marlies spelen geen van deze factoren mee. Ze begon met een achterstand, op ieder ‘normaal’ mens, zoals ze dat zelf noemt.

Ondanks haar beperking wilde Marlies naar een gewone middelbare school, want anders voelt ze juist dat ze anders is. Dat lijkt paradoxaal, ze zat namelijk op het VMBO en daarna op het ROC niet tussen haar ‘gelijken’. Maar ze hield vol, ook al konden mensen moeilijk omgaan met haar beperking en pestten haar met haar moeizamer functioneren. Marlies kreeg gelukkig voor zover dat kon de kans om te leven als ieder mens en greep die met beide handen aan.

De laatste tijd zijn hbo-opleidingen terughoudender geworden in het toelaten van jongeren met autisme, zo las ik in een artikel op NRC.nl. Toen mijn ouders zo oud waren als Marlies, werd autisme nog als een kwaad gezien, en belandden autistische jongeren vaak nog in gestichten buiten de maatschappij. Verstandelijke beperkingen kunnen stagnerend werken binnen klassen, mensen die anders zijn behoeven extra begeleiding, toch?

Marlies wijst naar een poster van Alain Clark, haar grote held, en tikt er zachtjes op. Dit is ‘m, de man die haar oren verblijdt met zijn smooth en catchy soulmuziek, en haar ogen met zijn vlotte knappe verschijning. Trots laat ze haar echte vriendje zien die tevens een verstandelijke beperking heeft. ”Ik begrijp jou ook hè?”, zegt Marlies tegen hem. Waardoor viel zij hem eigenlijk op? Door haar uiterlijk en haar lieve lach, zegt haar levenspartner.

Een mooi moment, want Marlies is niet autistisch, ze heeft het Syndroom van Down. Ze ziet er anders uit dan haar vriendje, die autistisch is. Een paar weken geleden schreef ik een column over de Jostiband die misschien niet bij iedereen in goede aarde viel. Maar wat ik daarmee wil zeggen, onderschrijft Marlies met haar hele persoon. Geen mens wil uit zichzelf behandeld worden als iemand die ‘anders’ is, en wil al helemaal niet bij een groep buitenstaanders worden ingedeeld. Het is maar waar je begint. Marlies weet hoe het is om erbij te horen, iets waar iedere jongere van droomt. Gewaardeerd worden om wie je bent, zonder betutteling.

Bij Marlies was de kloof echter zo groot dat het uiteindelijk mis ging. De vraag is, ligt dat aan Marlies of aan ons, de maatschappij? Dat is een vraag die mij sinds de documentaire die ik over haar zag bij EenVandaag, bezig houdt. Als mensen met het Syndroom van Down de ruimte krijgen voor hun idealen, kunnen ze dan groeien in een samenleving als de onze? Ik hoop het wel, en ik hoop dat Marlies kan gaan bewijzen dat ze er volledig toe doet. Net als Alain Clark in het jaar dat Marlies haar VMBO-diploma haalde, voor mij bewees er toe te doen, met zijn prachtige ‘commerciële’ muziek.