Iedereen niet onlangs overleden Nederlander heeft ondertussen wel (delen van) de beruchte speech van Geert Wilders gezien de afgelopen week. Wilders haalt zijn gebruikelijke bron van ergernis en inspiratie weer tevoorschijn, schroeft de intensiteit een klein beetje op en binnen  3 seconden heeft de blonde demagoog uit Venlo een hele zaal vol scanderende mensen. Nadat dit wereldkundig werd gemaakt, werd Godwin’s wet in recordtempo bevestigd op zo ongeveer elke website met letters. Je kunt Wilders een drol, een genie, een nazi of wat dan ook vinden, maar hij is voor mij (samen met Jackass) een graadmeter van de menselijke conditie.

 Auteur: Niels Beerkens

 Jackass? Ja Jackass, dat absurde stunt en pijnprogramma van Johnny Knoxville & co op MTV (van toen er nog muziek werd getoond op die zender, maar dat is voor een andere keer). De mannen van Jackass deden in hun show namelijk dingen die je zelf niet zou doen. Stiekem is het eigenlijk wel lachen om iemand in z’n kruis te schieten met een aardappelkanon, is het  gieren als vrienden elkaar uit bed halen met pek en veren en is het brullen geblazen als iemand onderuit gaat in een looping op een kinderfietsje. Eigenlijk te simpel en onnozel voor woorden om met iemand te delen in een dagelijks gesprek en vooral te pijnlijk en dom om zelf te ondernemen. Alleen al de publieke schaamte als je gesprekspartners niet gelijkgestemd zijn is even pijnlijk.

Gelukkig is er dan de Jackass crew die dit allemaal voor je doet. Vervolgens kun je terloops in een gesprek peilen wat de mening over Jackass is en zo zien of je een gelijkgestemde hebt gevonden. Door Jackass en aanverwante programma’s is het mogelijk geworden om het zetten van penistatoeages, het pijnigen van scrotums (scrota?) en het omkieperen van Dixi’s tot gespreksonderwerp met je baas, tante of buurman te verheffen. Omdat het ‘nieuws’ is (op tv uitgezonden worden is tegenwoordig ‘nieuws’ genoeg), kan er over gesproken worden. En meneer Wilders heeft waarschijnlijk ook elke zaterdag op MTV afgestemd en gedacht “Dat kan ik ook, maar dan met politiek!”

Geert Wilders doet namelijk wat iedereen in Nederland vindt: dingen vinden. We hebben overal een mening over, alleen durven we die niet altijd te uiten. Zeg maar eens tegen een kind dat hij een pruttekening heeft gemaakt. Of tegen je baas dat zijn idee eigenlijk de grootste hoop bullshit is die je de laatste tijd hebt gehoord maar dat hij jou maar eens meer moet gaan betalen. Of zeg maar eens tegen je buurman dat hij moet “oprotten naar zijn  eigen land”. Of dat criminelen weer aan de ketting moeten. Dat doe je niet zo snel. En daar komt Geert om de hoek kijken. In tijden van correctheid, netheid en orde komt de Steve-O van de Nederlandse politiek om de hoek kijken om alles voor iedereen bespreekbaar te maken. Geert flapt er weer iets niet zo salonfähigs uit en in elke koffiepauze heeft iedereen het opeens over de Marokkaandichtheid van zijn/haar woonplaats of de zin of onzin van de Koran. Het is hetzelfde verhaaltje als bij Jackass: er komt iets vreemds of extreems op televisie en iedereen heeft het erover.

steveo geert zoek de verschillenZoek de verschillen

Slimme vorm van gratis publiciteit voor zowel Jackass als Wilders natuurlijk, maar tegelijkertijd een graadmeter voor wat mensen nou daadwerkelijk belangrijk vinden. Als je een gesprek aangaat met een ander kun je duizend en een gespreksonderwerpen aansnijden, maar toch besluit je iets wat je gisteravond op televisie hebt gezien als uitgangspunt te nemen. Een paar jaar geleden was dat Jackass Steve-o die zich achterin een rijdende pick-up truck laat tatoeëren, nu is het Geert Wilders die in een toneelstukje zijn onvrede uit over het aantal etnische minderheden  in de buurt. Schijnbaar zijn dit toch dingen die mensen belangrijk vinden. Zoals pubers het pijnigen van edele delen en in een zeepkist over schansjes racen belangrijk vinden, zijn er nu mensen die de dingen die Wilders roept belangrijk vinden.

Er zijn ook genoeg absurde, extreme, maar ook mooie en aparte dingen die in het nieuws of  op televisie komen waar geen haan naar kraait. Dat er louche politici meedoen aan de Gemeenteraadsverkiezingen. Dat er stemmenronselaars actief zijn geweest maar dat “we daar toch weinig aan kunnen doen, maar we hebben de nummertjes opgeschreven hoor”. Dat er ook Nederlanders mee hebben gedaan aan de Paralympische Spelen, maar dat na de Olympische Spelen niemand meer oog heeft voor de gebeurtenissen in Sochi. Maar dat is allemaal niet simpel, kinderachtig en kort-door-de-bocht genoeg. Misschien moeten we dan ook niet boos worden om wat Geert zegt, hoe fout het deze keer ook weer is, maar op onszelf omdat we deze man nog steeds aandacht geven. Want ook de mannen van Jackass zijn op een gegeven moment met inkeer gekomen. De aandacht nam af en het stuntrijden maakte plaats voor verstandigere dingen zoals acteren in grote mensen films, aandacht vragen voor de ecologische omstandigheden van moeder Aarde en andere maatschappelijke carrières. Misschien dat Geert ook wat anders kan gaan doen. Misschien iets met  een winkelwagentje en een looping?