Oh, was ik anno 2014 maar een pubermeisje. Uiteraard, het zal soms best lastig zijn, voor de eerste keer menstrueren en zo. Maar mijn hemel, wat kun je tegenwoordig als onzekere beugelbek naar een grenzeloze wagonlading sentimentele kutfilms kijken in de bioscoop. Tussen treinwrakken als Twilight en – sinds vandaag in de bioscopen – Divergent hebben we vrijwel ieder jaar kunnen kijken naar weer een nieuwe young female lead die in de nabije toekomst moet kiezen tussen haar leven en haar liefde. De ene film doet nog tenenkrommender aan dan de volgende, maar de miljarden dollars stromen warempel binnen. Zijn die films nou zo fijn, of zijn onze pubermeisjes nou zo simpel?

Auteur: Martijn Kroese

twilight_posterIk zal het niet langer ontkennen: ook ik heb een aantal jaar geleden Twilight gekeken. Zoals het hoort: in mijn eentje, in mijn woonkamer, met een bak chips. En het volume vooral niet te hard, want stel je voor dat de buren het horen. Na het zien van de film was ik wat in de war. Hoe was het mogelijk dat een film met een budget van tientallen miljoenen dollars nog altijd scènes bevatte waarin ik letterlijk de kabels kon zien hangen waaraan acteurs tussen bomen heen en weer slingerden?

Mijn uiteindelijke oordeel was eenvoudig. Je kon me nog meer vertellen, Twilight was een ongelooflijke kutfilm en het kon me niet zo veel schelen hoe succesvol de roman was, de film zou een teleurstelling worden. Nog geen maand later had Twilight 400 miljoen dollar bij elkaar geharkt en was het een kaskraker met een cult following van epische proporties geworden…

Twilight kreeg vier vervolgdelen – de één nog zwakker dan de ander, objectief gezien – en zodoende konden we ieder jaar weer koekeloeren naar een emotieloos starende Kristen Stewart. En ieder jaar weer rinkelden de kassa’s als nooit tevoren. Wat was hier aan de hand?

Het is belangrijk te beseffen voor wie films als Twilight in de markt worden gezet. De doelgroep in dit soort films komt min of meer overeen met het hoofdpersonage: puberende meisjes tussen de veertien en negentien jaar, zo ongeveer. Dat is welbeschouwd een vrij smalle doelgroep, en zeker geen doelgroep die qua koopkracht een budget van ettelijke miljoenen rechtvaardigt. Hoe komt het dan dat dit soort films wel schandalige winsten boeken en er nu zelfs een heel nieuw genre lijkt te zijn ontstaan?

hungergamesNa Twilight hield de carrousel namelijk niet op. In 2012 ontploften wereldwijd de kassa’s toen The Hunger Games in de bioscopen landde. Jennifer Lawrence was de nieuwe Kristen Stewart en schonk het onzekere pubermeisje van de 21e eeuw in één klap haar nieuwe rolmodel. The Hunger Games had ongetwijfeld baat bij het feit dat Lawrence een buitengewoon getalenteerde actrice is (en de rest van de cast was ook niet mis), maar in kwalitatief opzicht hield ook deze film niet over. Een winst van bijna 700 miljoen dollar deed desondanks anders vermoeden.

Wie gaan er naar dit soort films? Zijn er hele volksstammen te vinden die op zaterdagavond een kaartje willen kopen voor The Twilight Saga: Breaking Dawn Part II? Nee, die zijn er niet. Althans, niet in algemene zin. Wat films als Twilight, The Hunger Games en nu Divergent echter onwaarschijnlijk goed doen, is het maximale uit hun doelgroep trekken. Want wat gebeurt er dit weekend als Divergent uitkomt?

Op vrijdagavond gaat ons pubermeisje – laten we haar Dewi noemen, want zo heten ze tegenwoordig – met haar beste vriendinnetje naar Divergent. Dat vinden ze dan supervet. Op zaterdag moet Dewi vakkenvullen, maar ’s avonds gaat ze met haar twee jaar jongere zusje naar Divergent, wat niet zo supervet is, maar ze mag toch nog niet naar de kroeg. Op dinsdag heeft ze volleybaltraining en daarna gaat ze met drie teamgenootjes naar Divergent en dan, vrijdagavond, puur voor de leuk, nog even met wederom haar beste vriendinnetje naar Divergent. Dewi heeft al met al een eurootje of 35 in Divergent gepompt – wat neerkomt op een hele dag vakkenvullen – en ze vertegenwoordigt daarmee veel meer waarde dan ome Dirk en tante Boet die op zondagavond samen naar The Wolf of Wall Street gaan. Dan kun je honderd keer Leonardo DiCaprio heten, Dewi gaat geen vier keer een kaartje voor je kopen.

Het is een relatief nieuw verschijnsel: kortstondige, ongelooflijk heftige hypes waarin een hype-gevoelige doelgroep wordt aangespoord om niet één of twee, maar vier of vijf keer naar een film te gaan en daarmee binnen korte tijd – The Hunger Games vestigde een nieuw record voor meest lucratieve openingsweekend ooit – moeilijke hoeveelheden geld binnen te slepen. En dan blijft het niet bij een handjevol films…

Met films als Beautiful Creatures en The Mortal Instruments: City of Bones hadden we in 2013 de eerste – volkomen geflopte – wannabe-hypes te pakken. Pubermeisjes zijn dan wellicht hypegevoelig, maar ze zijn niet gek. Ze weten nog wel de relatieve shit van de absolute shit te onderscheiden. Ik vermoed dat Divergent bij de relatieve shit hoort: te slecht om als doorsnee filmvolger normaal naar te kijken, maar redelijk genoeg om weer een paar honderd miljoen weg te zetten.

Wie niet van kippenhokken houdt, mijdt dit weekend de lokale bioscoop.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=sutgWjz10sM]