Ik ben er nog nooit geweest. En voor zover ik weet ken ik ook geen enkele inwoner persoonlijk. Maar het land fascineert me mateloos. De Verenigde Staten: het land waarin groot niet groot genoeg is, waar het patriottisme onveranderd hoogtijdagen viert en waar je Naughty Banana Chunky Peanut Butter Bread eet als je gedumpt bent. Of gewoon als ontbijt. Bill Bryson, een Amerikaan die na twintig jaar in Engeland te hebben gewoond weer terugkeerde naar zijn geboortegrond, schreef een tijd lang een column voor de Britse krant Daily Mail over de gewoontes van zijn veelal maffe landgenoten. De columns zijn gebundeld in het boek Sterren en strepen en ik kan het je van harte aanbevelen. Al is het maar vanwege het hoofd van Bill Bryson.

Auteur: Judith Bosch

CPRE Bill Bryson - Hamsphire-  South Downs - 3.jpgIk googelde, alvorens aan Sterren en strepen te beginnen, een foto van Bill Bryson. Dat doen vast meer mensen. Het portret van een schrijver zegt iets over hem of haar en heeft ook invloed op de manier waarop je het boek leest. Nu blijkt Bill Bryson een man die op iedere foto hetzelfde lacht. En dan niet een beetje hetzelfde, nee, exáct hetzelfde. Zijn mond geopend waardoor je zijn boventanden ziet, zijn ogen samengeknepen en zijn wangen gebold. Zijn kapsel en rode baard zijn al jaren hetzelfde en zijn bril, hoewel hij met verschillende modellen is gefotografeerd, ogenschijnlijk onveranderd. Bill is een aardige man, dat zie je zo. Grappig, sociaal, intelligent, onbevooroordeeld en voor rede vatbaar. Maar al zou je dit alles niet weten, dan nog val je als een blok voor Sterren en strepen.

Bryson heeft namelijk het talent om alledaagse dingen zo te beschrijven dat de cola uit je neus komt (als je tenminste cola drinkt terwijl je Sterren en strepen leest, anders zou Bill wel hele bijzondere gave hebben en was er allang een Uri Geller-achtige show aan hem gewijd). Neem de striktheid van de Amerikanen als het op regels aankomt. Je ziet het in Nederland ook wel eens: een bordje bij de ingang van een restaurant met daarop de tekst ‘Wachten s.v.p. tot u een zitplaats wordt toegewezen’ of iets van dergelijke strekking. Bryson had het bordje genegeerd en was gaan zitten om snel iets op te schrijven.

“Na een paar minuten kwam de gastvrouw – de Zitplaatsen-Manager – naar me toe, en zei op vlakke toon: ‘Ik zie dat u zelf een plaats hebt gezocht?’ ’Ja,’ antwoordde ik trots. ‘En ik heb me ook zelf aangekleed.’ ‘Hebt u het bordje niet gezien? De dienster voor dit gedeelte heeft het héél druk, dus het kan wel even duren voordat ze komt.’ Er was binnen een afstand van vijftien meter geen andere klant te zien, maar daar ging het niet om. Het ging erom dat ik een bordje aan de muur had genegeerd, en dat ik daarom een korte straf in het vagevuur moest uitzitten.”

BrysonSt&st.inddDat Amerikanen van fastfood houden, en amper een appel van een tomaat kunnen onderscheiden, is hier algemeen bekend. Dat ze dus veelal troep naar binnen werken ook. Zet een Amerikaan een bak salade voor en hij zal je oprecht vragen waar de chicken wings en curly fries blijven. Want hé, een maaltijd van 500 calorieën is geen maaltijd te noemen. Als gevolg hiervan beschrijft Bryson hoe een Amerikaanse supermarkt er uitziet. Als je binnenkomt, ligt er wat fruit en groente. Vervolgens kom je op de afdeling junkfood: eigenlijk de hele rest van de winkel. Je vindt er Count Chocula Cereal (met Monster Marshmallows), Toaster Pastries, ontbijtpizza’s en chocoladefudgehondjes. ONTBIJTPIZZA’S! Daar steekt onze superongezonde boterham met hagelslag ineens schril tegen af, nietwaar, Voedingscentrum?

Een ander kenmerk van veel Amerikanen is dat ze dol zijn op een geweertje hier en daar. Ik zag ooit een fotoserie van Amerikaanse gezinnen die in hun huiskamer trots poseerden met hun wapens. Vader de kolf in zijn hand, zoonlief zijn handje op de loop. Heel surreëel. Veel Amerikanen houden niet alleen wapens ter bescherming, maar gaan ook graag jagen. Een aantal jaar geleden werden er 82.000 aanvragen ingediend voor 1500 elandschietvergunningen (of hoe zoiets ook wordt genoemd. Als je er een hebt, mag je een eland neerknallen). Bryson vindt het ook maar niks.

 “Jagers zullen je vertellen dat een eland een sluw en wild wouddier is. In werkelijkheid is een eland een koe, getekend door een kind van drie. Meer is het niet. Zonder twijfel is de eland het onwaarschijnlijkste, schattigste hopeloze wezen dat ooit in het wild geleefd heeft. Het dier is enorm groot – zo groot als een paard – maar op een schitterende manier onhandig. Een eland rent alsof zijn poten nooit aan elkaar zijn voorgesteld. Zelfs zijn gewei is hopeloos. Andere dieren krijgen geweien met scherpe punten die er en profil prachtig uitzien en indruk maken op tegenstanders. Elanden krijgen geweien die er uit zien als ovenhandschoenen.”

En oh ja, die rij interessante en beroemde presidenten die de VS heeft gehad. De hele wereld kent ze en bekijkt hun biografische verfilmingen. Maar Bill Bryson weet dan weer te vertellen dat voormalig president Grover Cleveland de interessante gewoonte had om uit het raam van zijn kantoor te plassen. Ik bedoel maar. Aanschaffen, dat Sterren en strepen.

Sterren en strepen is tweedehands verkrijgbaar via Bol.com en ligt hier en daar nog in de boekwinkel.