Ja ja, de redactie van Incognitief verwacht van mij wekelijks een artikel op niveau. Iets over Franse nouveau vague of Duits expressionisme. Een beetje duiden, zaken in filmhistorische context plaatsen, scherp opiniëren. Dat werk. Maar vandaag hebben we daar lak aan, u en ik. We gaan het eens over porno hebben. Om specifieker te zijn: porno-acteurs en –actrices die zich in mainstream speelfilms ophouden. Want dat doen ze de laatste tijd ineens. Maar waarom? En belangrijker nog: worden we er vrolijk van?

Auteur: Martijn Kroese

Laat ik een belangrijk misverstand uit de weg ruimen: nee, het gaat vandaag niet om eendagsvliegen zoals Sylvester Stallone. Het is inmiddels algemeen bekend dat Sly ooit in 1970 debuteerde in de softpornofilm The Party at Kitty and Stud’s, puur en alleen omdat hij écht geld nodig had om een carrière in de criminaliteit te kunnen afwenden. De wereld der softporno – waarin een shot van een tepel al helemaal de shit is – heeft overigens wel meer grote acteurs afgeleverd: David Duchovny en Cameron Diaz, om er maar eens één van elk geslacht te noemen.

Vandaag gaat het echter niet om beginnende acteurs die om snel te cashen even een afleveringetje Red Shoe Diaries opnemen. Ook gaat het niet om porno-actrices die een cameo verzorgen in een stoner comedy. Nee, de laatste jaren hebben we enkele voorbeelden gezien van succesvolle hardcore porno-acteurs en –actrices die een serieuze overstap naar de reguliere filmindustrie hebben ingezet. Maar hoe succesvol zijn die overstappen?

girlfriendexperienceSteven Soderbergh – de regisseur die een Oscar won voor de film Traffic en die u kent als maker van films als Ocean’s Eleven, Erin Brockovich en Magic Mike – baarde in 2009 opzien door voor zijn nieuwste film The Girlfriend Experience niemand minder dan Sasha Grey voor de hoofdrol te casten. Grey, voor de goede orde, is één van de grootste namen uit de Amerikaanse porno-industrie van de laatste jaren en werd reeds op haar negentiende uitgeroepen tot Female Performer of the Year.

Naast mainstream acteerwerk  heeft Sasha Grey zich sinds haar afscheid van de porno-industrie in 2011 tevens gestort op een carrière als auteur (collega Sophie schreef onlangs dit artikel over haar roman Het Juliette-genootschap); het lijkt erop dat Grey zich probeert te ontwikkelen als een echte allround artiest. Voor The Girlfriend Experience kroop ze in de rol van Chelsea, een dure escort (tja…) met wie je niet alleen de lakens, maar een hele avond (of zelfs weekend) deelt. Desgewenst vergezelt ze je naar een zakenlunch of een verjaardagsdiner. Chelsea speelt voor zolang jij dat wenst jouw vriendin, zolang je daar maar een paar duizend dollar voor neertelt. En dat doet half welgesteld New York.

Naast haar hoofdrol in The Girlfriend Experience speelde Grey bijrollen in de serie Entourage (waarin ze min of meer zichzelf, of in ieder geval een personage genaamd Sasha Grey, speelde) en in films als Smash Cut, I Melt With You en Would You Rather. Juist, die heeft u vast allemaal gezien.

Sasha Grey debuteerde kort na haar achttiende verjaardag in de porno-industrie en had een jaar later de top bereikt. In 2009 startte ze haar poging als reguliere actrice, en vijf jaar later staat ze in de low-budget martelhorrorfilm Would You Rather te verzuipen in een vat water. Volgens mij gaat hier iets niet helemaal goed.

canyonsEen tweede voorbeeld. Vorig jaar maakte pornografisch acteur James Deen – niet te verwarren met James Dean, de monumentale acteur uit Rebel Without a Cause – zijn mainstream debuut met een hoofdrol in de film The Canyons. De vrouwelijke hoofdrol was voor Lindsay Lohan en het script was afkomstig van Bret Easton Ellis, de auteur van onder meer American Psycho en The Rules of Attraction. De regisseur was Paul Schrader, de man die ooit verantwoordelijk was voor de scripts van films als Raging Bull en Taxi Driver. Lang verhaal kort: James Deen bevond zich in relatief goed gezelschap.

The Canyons werd een fiasco van epische proporties en het acteerwerk van James Deen was bij vlagen ronduit pijnlijk om te zien. Ook Lohan kwam niet zonder kleerscheuren uit de strijd: een Razzie-nominatie voor slechtste actrice van het jaar viel haar ten deel.

Waarom gaat een regisseur die een Oscar heeft gewonnen in zee met een porno-actrice zonder aantoonbaar dramatisch acteertalent? Waarom zadelen kopstukken als Schrader en Ellis zichzelf op met figuren als James Deen?

Ik begrijp best dat het enige impact heeft als de hoofdrolspeler van jouw film een porno-acteur is. Dat valt op. Het wekt interesse. Maar het leidt niet tot een betere film. Ik geloof direct dat het acteren in een pornofilm niet gemakkelijk is. Probeer ‘m om half tien op dinsdagochtend maar eens omhoog te krijgen als er drie man met draaiende camera’s omheen staat en je op de achtergrond de radiator af hoort slaan.

Sets van pornofilms zijn allesbehalve geil en chapeau voor de acteurs en actrices die het er allemaal uit laten zien als vleesgeworden sekshemels. Iedereen die wel eens met zijn of haar partner een seksvideo heeft proberen te maken – en ik kan hierbij niet nadrukkelijk genoeg vermelden dat ik in het midden laat of ik bij die groep hoor – weet dat daar niets gemakkelijks aan is. Als je er middenin zit denk je dat je heter bezig bent dan Miley Cyrus bij de VMA-uitreikingen, maar achteraf blijkt het eruit te zien als twee (of drie) berggeiten die in een hooiberg liggen te kreunen.

Het uiteindelijke gevaar van excessen als The Canyons is dat porno-naar-mainstream normaal gevonden gaat worden. Dat talloze porno-acteurs de crossover gaan wagen. De eerste paar keer kijken we er nog van op, maar over een aantal jaar zullen we zeggen: heb je weer zo’n dekhengst die denkt dat ie kan acteren. Het brengt ronduit slechte films voort, en dat is niets om vrolijk van te worden.

De pornofilm is een aparte tak van sport en dat zal het altijd blijven. Laten we hopen dat ook mensen als Sasha Grey dat spoedig erkennen. Ga anders boeken schrijven.

Oh, wacht.