Het ene moment sta je met een fles champagne aan je mik midden in je peperdure kantoor in hartje Manhattan een dwerg richting een levensgroot dartbord te smijten, het volgende moment heb je meer dan honderd miljoen dollar schuld bij de Amerikaanse overheid en sta je dagelijks op uiteenlopende podia je memoires te vertellen. Het overkwam Jordan Belfort, de beruchte ex-beurshandelaar die in de jaren negentig uitgroeide tot één van de meest legendarische figuren die de Amerikaanse beurswereld ooit heeft gekend. Belforts roerige bestaan vormde de basis voor meerdere boeken en films, waarvan The Wolf of Wall Street ongetwijfeld de bekendste is. Gisteravond stond Belfort in een uitverkocht Amsterdam RAI om zijn levensverhaal te vertellen. Incognitief was erbij.

The-Wolf-of-Wall-Street-2013Auteur: Martijn Kroese

Het is inmiddels bijna een jaar geleden; we maakten middels Martin Scorsese’s drie uur durende spektakelstuk The Wolf of Wall Street, boordevol seks, drank en drugsmisbruik, kennis met de man die in de Verenigde Staten toen al langer bekend maar vooral berucht was: Jordan Belfort. Op zijn zestiende verdiende hij 65.000 dollar (!!) met het verkopen van ijsjes en bagels op Jones Beach, New York. Op zijn achttiende verliet hij na één dag zijn tandartsopleiding nadat een docent de opmerking plaatste dat je niet voor het geld tandarts moest worden. Dat was nu juist was Belfort wel wilde: geld verdienen. Véél geld verdienen.

De onstilbare honger naar kapitaal is uiteindelijk de belangrijkste reden voor Jordan Belforts ondergang, breed uitgemeten in de film, geworden. Belforts carrière op de beurs begon bij de zogenaamde pennystocks: bijna waardeloze aandelen van kleine bedrijfjes die weinig potentie hadden. De commissie op deze aandelen was echter bizar hoog: in sommige gevallen zelfs vijftig procent. Van iedere transactie mocht de beurshandelaar dus de helft zelf houden. Probleem: vrijwel niemand wilde deze aandelen kopen, en al helemaal niet voor interessante bedragen. Along came Jordan…

Jordan Belfort slaagde er medio de jaren negentig in om ome Dirk en tante Truus hun volledige spaargelden te laten investeren in toekomstloze kutbedrijfjes waarvan niemand ooit had gehoord. Belfort maakte de overstap naar Wall Street en herhaalde zijn kunstje; nu niet met duizenden dollars tegelijkertijd, maar met miljoenen. Hij verkocht wagonladingen goedkope aandelen (ter waarde van vijf dollar per stuk) aan de rijkste 1% inwoners van Amerika. Dit waren mensen met miljarden op hun rekening; een miljoentje meer of minder maakte weinig uit. Maar iedere transactie bezorgde Belfort een waanzinnige commissie.

Op zijn 26e verdiende Jordan Belfort zo’n vijftig miljoen dollar per jaar.

I got greedy. Greed is not good. Ambition is good, passion is good.

Een deel van Belforts onderneming bleek zich schuldig te hebben gemaakt aan beursfraude en Jordan moest brommen: 22 maanden schoon aan de haak. Eenmaal uit de gevangenis schreef Belfort zijn memoires. Hij kreeg van de Amerikaanse overheid de keuze: ofwel langer de gevangenis is, ofwel 110 miljoen dollar terugbetalen aan alle schuldeisers die hij belazerd had. Belfort koos voor het laatste. Anno 2014 is Jordan Belfort nog steeds van plan – en hard op weg – om al zijn schulden te vereffenen.

In dat kader is Belfort uitgegroeid tot één van de populairste motivational speakers in het internationale sales-circuit. Maar wat kunnen we leren van een man die er feitelijk een puinzooi van heeft gemaakt? Die ontelbare mensen ordinair heeft opgelicht en vervolgens gaat vertellen hoe hij dat gedaan heeft?

My boss at L.F. Rothschild told me once: “you’re gonna end up either the best stock broker of all time, or in jail.” Turns out he was right on both accounts.

The-Wolf-of-Wall-StreetBelfort doet tijdens zijn vier uur durende seminar in Amsterdam twee dingen die de moeite van het afreizen meer dan waard zijn. Ten eerste: hij slaat niet ordinair munt uit het succes van de film The Wolf of Wall Street, maar doet juist ongelooflijk zijn best om de inhoud van die film in het juiste perspectief en de juiste kaders te plaatsen. Slechts eenmaal haalt hij een scène uit de film aan. Nooit vertelt hij een anekdote die we al in de film hebben kunnen zien. Belfort vertelt daarentegen wat kijkers van de film juist graag willen weten: hoe is hij de man geworden die we uiteindelijk in de film zien? Hoe raakt iemand zo overdreven overtuigd van zichzelf dat hij zijn gehele carrière in brand steekt om maar meer miljoenen te kunnen verzamelen?

Belfort vertelt ons over zijn jeugd, over de omgang met zijn familie en over zijn bijbaantjes als kind. Op zijn vijftiende bracht Jordan kranten rond. Maar alleen rondbrengen was niet genoeg: hij wilde zijn klantenbestand uitbreiden. Dus klopte hij bij ieder huis aan waar hij ’s ochtends geen krant zag liggen, om ze er alsnog één te verkopen. Hij kreeg alleen maar deuren in zijn gezicht en nul op het rekest. En toen zag een nog maar vijftienjarige Jordan Belfort al het licht dat menig professioneel bedrijfsleider nooit ziet: hij ging aankloppen bij mensen die een andere krant dan de zijne op de mat hadden liggen, en hij ging deze mensen overhalen voortaan zijn krant te lezen. Success rate: dertig procent (!!).

Ten tweede: Belfort lepelt in één seminar dusdanig veel salestechnieken op dat de modale bedrijfsleider tot volgend jaar Kerst zijn werkbesprekingen vooruit kan plannen. Iedere strategie of techniek omlijst hij met een rake anekdote uit zijn eigen leven. Iedereen die in het dagelijks leven iets met sales of ondernemerschap te maken heeft, kan met een seminar van Belfort weer maanden uit de voeten. En geloof me als ik zeg dat dat maar zelden voorkomt.

En ja, uiteindelijk is een avond met Jordan Belfort wel gewoon een commerciële bijeenkomst. Je kunt je inschrijven voor peperdure masterclasses en bootcamps in Londen. Het kost duizenden euro’s. Bijna gun je het Jordan Belfort, die zich een slag in de rondte werkt om 110 miljoen dollar terug te betalen. Belfort wil namelijk nog altijd heel graag geld verdienen. Maar nu wel voor een iets nobeler doel dan twintig jaar geleden.

In al die dure trainingen heb ik geen trek. Maar een avondje luisteren naar het levensverhaal van een baas boven baas als Jordan Belfort, dat doe ik ademloos.