Net als voorgaande jaren wordt er ook dit jaar op Incognitief weer uitgebreid aandacht besteed aan het jaar dat achter ons ligt. Wat waren de meest memorabele sportmomenten? Welke films en televisieseries mag u niet gemist hebben? En wat waren de literaire hoogtepunten van het jaar? U leest het gedurende de laatste dagen van 2014 hier op Incognitief. Met vandaag: de tien beste televisieseries van het jaar.

Auteurs: Nils Hermans en Lisa van Rens

10. True Detective (HBO)

Aan het begin van 2014 leek het wel alsof iedereen over niets anders wilde praten dan over de gebroken, opvliegende detective Martin Hart (Woody Harrelson) en zijn filosofisch ingestelde, eigengereide partner Rust Cohle (Matthew McConaughey). Niet voor niets. De heren zetten misschien wel dé beste acteerprestaties neer van het afgelopen jaar. Een intrigerende, broeierige serie, met een introtune waar je weken later nog kippenvel van hebt.

Voorlopig hoogtepunt bereikt de serie in aflevering 4, waar een schitterend shot van bijna zes minuten in zit. Zes minuten waarin Cohle op de vlucht is voor criminelen en politie. Zes minuten waarin hij door verschillende huizen rent, kogels moet ontwijken en over een hek klimt om uiteindelijk bij Hart in de auto te belanden. Zes minuten die daadwerkelijk in één take zijn opgenomen. Seizoen twee, zonder Harrelson en McConaughey maar mét Colin Farrell, Vince Vaughn en Rachel McAdams, is in de maak.

https://www.youtube.com/watch?v=TXwCoNwBSkQ

9. Game of Thrones (HBO)

Bij de schrijvers van Game of Thrones stroomt het bloed waar het niet gaan kan: in dit geval uit de lichamen van meerdere hoofdpersonages. Dat is nog niet zo gek, want al vroeg dit seizoen stond er een koninklijke bruiloft op het programma, en iedere Game of Thrones-kijker weet dan dat er Westerosi-stront aan de knikker is.

Die noodlottige bruiloft was slechts de start van een seizoen vol memorabele momenten: Tyrions rechtbankspeech (“I’m guilty of being a dwarf!”), het adembenemende duel tussen Oberyn Martell (Pedro Pascal) en the Mountain en de filmische aanval op de Muur, waarin Jon Snow voor altijd liet zien dat hij wel degelijk dingen weet.

8. The Knick (Cinemax / HBO)

The Knick is het toonbeeld van wat er gebeurt als een eigenzinnige filmregisseur (in dit geval Steven Soderbergh, bekend van onder meer de Ocean’s Eleven-reeks en Magic Mike) de hele blockbuster-ratrace waarin Hollywood verzeild is geraakt, de rug toekeert: hij maakt gewoon een tien uur durend kostuumdrama bij een betaalzender.

Vorig jaar ging hij al de kostuumkant op in Behind The Candelabra, een HBO-biopic over Liberace met Michael Douglas en Matt Damon. In The Knick vertelt Soderbergh samen met twee verder niet heel erg bekende schrijvers het verhaal over John Thackery (Clive Owen), een getalenteerde chirurg in een New Yorks ziekenhuis aan het begin van de 20ste eeuw.

Wat The Knick zo interessant maakt, is dat Soderbergh ervoor gekozen heeft zijn kostuumdrama juist niet over te laten lopen van nostalgie en stoffigheid (kuch – Downton Abbey – kuch). John Thackery en zijn team stonden destijds aan het begin van een medische revolutie (de elektriciteit was net uitgevonden, waardoor je warempel ineens een blindedarmontsteking kon overleven) en het leven in het Knickerbocker Hospital wordt dan ook cutting edge in beeld gebracht, niet in het minst met hulp van de synthesizersoundtack van Cliff Martinez (Drive). Tel daar wat raciale spanningen bij op (een zwarte dokter? Schande!) en The Knick is misschien niet een heel vernieuwende, maar wel een bijzonder interessante toevoeging op televisiegebied. Seizoen twee (ook met Soderbergh aan het roer en Owen in de hoofdrol) is al besteld.

7. The Leftovers (HBO)

Wat gebeurt er als op een dag een willekeurige twee procent van de wereldbevolking – baby’s, kinderen, echtgenoten, pastoors, moordenaars – op volstrekt onverklaarbare wijze verdwijnt? Deze vraag staat centraal in The Leftovers, ontsproten uit het brein van Tom Perrotta (die ook het boek schreef waar de serie op gebaseerd is) en Damon Lindelof (die we nog kennen van Lost). The Leftovers speelt zich af in het fictieve Mapleton, New York, waar de gevolgen van de ‘Sudden Departure’ overduidelijk zijn en waar politiechef Kevin Garvey (Justin Theroux) zichzelf en de rest van de inwoners in het gareel probeert te houden.

De sterkste afleveringen van The Leftovers zijn die waarin één persoon centraal staat. Er wordt onder andere ingezoomd op Nora Durst (Carrie Coon), die haar hele gezin verloor, en Patti Levin (Ann Dowd), die kans zag de ‘Sudden Departure’ in haar voordeel te gebruiken. Informatie die je krijgt over de personages, blijft doorsudderen in je hoofd. Je weet als kijker meer dan andere personages, waardoor de uiteindelijke ontknoping een nog grotere verrassing is.

Christopher Eccleston verdient een staande ovatie voor zijn rol als dominee Matt Jamison. Hij wil de wereld ervan overtuigen dat mensen die meegenomen zijn niet allemaal goede mensen zijn en dat het dus niet Gods laatste oordeel was (waarbij de ‘slechte’ mensen op aarde zijn achtergelaten). Aflevering 3, waarin de dominee centraal staat, is het meest deprimerende tv-uur van het afgelopen jaar. ‘Take me to church’ van Hozier zal nooit meer hetzelfde klinken.

6. Review with Forrest MacNeil (Comedy Central)

Stuur recensent des levens Forrest MacNeil een levenservaring (verslaafd raken, pannenkoeken eten, racist zijn) en Forrest gaat op onderzoek uit, komt terug in de studio en beoordeelt de ervaring met een score tussen de half tot vijf sterren.

Het probleem: Forrest neemt zijn baan serieus. Héél erg serieus. Zo serieus dat hij daadwerkelijk aan de cocaïne gaat, van zijn liefhebbende vrouw scheidt en boodschappen steelt van een weerloos oud vrouwtje. Recenseren is voor Forrest (comedian Andy Daly) namelijk een roeping, en als de recensies echt beproevingen worden, dan is er altijd nog de producer van zijn programma om hem op zijn plichten te wijzen.

Review, dat een remake is van een Australisch origineel, duurt negen afleveringen van een half uur en in negen afleveringen is Forrest totaal aan de grond geraakt en ben je minimaal drie keer per aflevering van je bank gevallen van het lachen. Review: vijf sterren.

5. Last Week Tonight With John Oliver (HBO)

Ik had vooraf weinig vertrouwen in een wekelijkse show over actualiteiten, ook al zou die nieuwsshow gepresenteerd worden door John Oliver. Ik had het mis: Last Week Tonight gebruikt juist het feit dat het maar een keer in de week op televisie is als zijn sterkste punt. Natuurlijk, een kort item over bijvoorbeeld een zalmkanon zorgt altijd wel voor wat gegrinnik, maar het waren juist de langere, soms wel bijna twintig minuten durende, diepgravende maar niet minder hilarische onderwerpen over weinig opwindende zaken als netneutraliteit, de loterij en het lot van tolken in dienst van het Amerikaanse leger die een gat in de satirische markt bleken. In februari komt Last Week Tonight gelukkig terug.

4. The Americans (FX)

In 2014 maakte The Americans de sprong van prima serie naar verplicht kijkvoer. In het tweede seizoen zijn Philip en Elizabeth Jennings nog steeds KGB-spionnen die zich ten tijde van de Koude Oorlog voordoen als Amerikaans echtpaar (inclusief twee onwetende kinderen) om zo gevoelige informatie van de vijand door te sluizen naar de Sovjet-Unie.

Het tweede seizoen liet allerlei bedreigingen los op het gezin Jennings: buitenshuis door een moord op een bevriend spionnenkoppel en binnenshuis door dochter Paige, die zich ineens voor het christendom gaat interesseren. En dat valt bij hardcore communisten Philip en Elizabeth niet in goede aarde.

Hoe verder de serie verloopt, hoe verder de Koude Oorlog vordert, en we weten allemaal wie er aan het kortste eind trokken. Zal de familie Jennings de wapenwedloop heelhuids doorstaan?

3. Orange is the New Black (Netflix)

Gevangenisdrama Orange is the New Black was een onverwachte hit, zo onverwacht dat één van de hoofdrolspelers uit seizoen 1 (Laura Prepon als Alex Vause) nauwelijks in het tweede seizoen zat. Acteurs hadden een contract voor één seizoen en toen het tweede seizoen werd gefilmd, had Prepon simpelweg geen tijd. Die-hard fans waren misschien wat teleurgesteld, maar Orange is the New Black maakte het al snel goed. Seizoen 2 is nog beter dan seizoen 1.

De serie neemt in seizoen 2 wat afstand van Piper Chapman en geeft meer ruimte aan het leven in de gevangenis en de andere gevangenen. Vooral op gebied van het rassenonderscheid gebeurt er veel interessants. Bovendien plukt producer Jenji Kohan in dit seizoen de vruchten van het eerste seizoen. Daar draaide de boel nog vooral om Piper Chapman, haar medegevangenen bleven vaak wat stereotype. Nu Piper minder ruimte krijgt, leren we de andere gevangenen beter kennen. Stereotypes worden ronde personages.

Het derde seizoen staat gepland voor halverwege 2015. Het ziet ernaar uit dat dat een pornstache-loos seizoen wordt. Alleen al daarom moeten we nog een keer genieten van seizoen 2.

2. Hannibal (NBC)

Er zijn weinig series die zo misselijkmakend zijn en ongemakkelijk wegkijken als Hannibal. Dat hebben de makers geweten ook: er kijkt geen hond naar. Althans, niet genoeg om het een hit van enig formaat te laten zijn. Een ingewikkelde constructie met allerlei internationale productiemaatschappijen zorgt er gelukkig voor dat Hannibal in meerdere landen genoeg succes heeft voor een derde seizoen ergens in 2015, en laten we daar tijdens het Nieuwjaarsdiner (zonder menselijk vlees, hoop ik) op proosten.

In het tweede seizoen van Hannibal, dat nog wreder en surrealistischer was dan het eerste, kwam langzaam de ware aard van Hannibal Lecter naar boven. Het seizoen begon met het einde: een alles-of-nietsgevecht tussen Lecter (Mads Mikkelsen) en FBI-agent Jack Crawford (Lawrence Fishburne). Vervolgens keerden we terug naar het heden, om de rest van het seizoen uit te vinden welk macaber kat-en-muisspel naar dit explosieve einde leidde.

Dit jaar maakte ik aan het begin van het seizoen – wederom – de fout om nieuwe afleveringen van Hannibal op zaterdagochtend tijdens mijn ontbijt te kijken. Tip: doe dat niet. Kijken wel. Maar niet tijdens je ontbijt. Als je maaginhoud je lief is.

1. Fargo (FX / Netflix)

Dit jaar bracht FX (samen met co-producent Netflix) ons Fargo, een miniserie geïnspireerd op de Coen Brothers-film uit 1996. Let wel: geïnspireerd op. De serieversie bestaat uit een compleet nieuw verhaal, dat eerder parallellen dan gelijkenissen met de film vertoont.

De sukkelige autoverkoper uit de film is nu een sukkelige verzekeringsagent, gespeeld door Martin Freeman. De neurotische, vastberaden, hoogzwangere politievrouw is nu alleen vastberaden (een geweldige rol van de onbekende Allison Tolman). En ook nu trekt er een keur aan aparte misdadigers voorbij, met Billy Bob Thornton in een gedenkwaardige rol als dodelijke onruststoker Lorne Malvo.

Net als de film is de serieversie van Fargo een unieke parabel waarin waarin stille vastberadenheid het uiteindelijk wint van lafheid en hebzucht. En dat alles in een winters Minnesota, waarin mensen elkaar op de aardigste manieren compleet de grond in praten en het Engelse woord voor ‘ja’ ook ‘ja’ is.

Er komt, min of meer verrassend, een tweede seizoen van Fargo, met dezelfde setting maar met andere personages. Ben ik daar voor in? Heck, ja!