Podcasts, podcasts, podcasts. Er zijn er honderdduizenden van. En toch word je in Nederland nog vaak raar aangekeken als je zegt: “Ik luisterde me laatst toch een goede podcast.” Maar podcasten is het nieuwe radio luisteren, lezen en theater bezoeken tegelijk. En dat allemaal in je luie stoel, onderweg of als wapen tegen slapeloze nachten. Kortom, het woord klinkt stom, maar iedereen zou naar podcasts moeten luisteren, simpelweg omdat er voor iedereen wat is. Vorig jaar gaven we al een aantal tips, maar voor wie niet snapt waarom podcasts zo fijn zijn, hier podcasting 101.

Toegegeven, het is een bonus als je het niet erg vindt om naar Engelstalig geklets te luisteren. Het aanbod Engelstalige podcasts is namelijk vele malen groter dan het Nederlandse. Podcasts zijn hier nog niet zo doorgebroken als in Amerika. De Nederlandstalige podcasts die de hitlijsten domineerden, waren jarenlang herverpakte radioprogramma’s van de Publieke Omroep (zoals dat voorheen nog genoemd mocht worden) en dj-mixes. De laatste jaren is het aanbod groter geworden, maar ik kom nog regelmatig mensen tegen die podcasts omschrijven als ‘Uitzending Gemist Voor De Radio’.

Daarmee doe je ze echt te kort. Want podcasts zijn niet alleen Uitzending Gemist, ze zijn je eigen radiozender met je favoriete programma’s, onderwerpen en presentatoren, die op afroep voor jou aan het werk gaan. Ook in het Nederlands. Sinds ik een paar jaar geleden fanatiek ben gaan luisteren, heb ik een zorgvuldige samengestelde playlist met reportages en verhalen over mijn interesses opgebouwd: van tech en human interest tot popcultuur en wetenschap. Maar als religie, fictie of geschiedenis meer jouw goedkeuring kan dragen, of celebrity gossip en zelfhulp-inspiratie, dan kun je daarop afstemmen.

Je luistert podcasts met een goede podcastspeler. Die staat vaak al op je smartphone, maar je kunt ook goede apps installeren. Ik gebruik zelf Overcast, maar Stitcher, Apple Podcasts en zelfs Spotify zijn geschikt om podcasts mee te zoeken en luisteren. Met een goede podcastspeler kun je je abonneren op een podcast, zodat de afleveringen automatisch worden gedownload, en kun je snel zien welke podcasts je nog niet geluisterd hebt. En bij voorkeur ook nieuwe zoeken en aanbevolen krijgen. Je kunt uiteraard ook losse afleveringen luisteren en downloaden.

Toegegeven, je moet even zoeken waar je moet beginnen, maar de categoriepagina’s van iTunes of een simpele zoektocht op google conform de structuur “podcast tip [jouw onderwerp]” is een goed begin. En dan is het een kwestie van afstemmen. Als ik vroeger de noodzaak voelde om van vaste radiozender te switchen, was het ook uitproberen: zijn deze presentatoren bloedirritant? Hebben ze het over leuke dingen en is de muziek een beetje te pruimen. Is het niveau zoals ik het graag heb, deep dive of juist luchtig en oppervlakkig? Snap ik überhaupt waar deze mensen het over hebben? Zo niet: verwijder en door naar een volgende podcast.

Met name comedy podcasts zul je wel een kans moeten geven. Vaak leunen dit soort podcasts op in-jokes en running jokes, die je meer gaat waarderen als je de podcast beter kent. Dat betekent niet dat je bij aflevering 1 moet beginnen. Vaak zijn eerste afleveringen minder gepolijst en wat amateuristisch, terwijl na een aflevering of tien de podcast een beetje op stoom begint te komen. Iemand als Tim Ferriss begon als experiment te podcasten, dus als je daar de eerste twee afleveringen helemaal van luistert dan… Nou ja, dat is me nooit echt gelukt. Het tegenovergestelde kan ook: dat je in een podcast valt die zo gestileerd is dat je je afvraagt wat je in naam van alles wat je lief is aan het luisteren bent. Lijkt je dat wat? Ik verwijs je graag door naar Radiolab.

Het mooie van dit alles is dat het leeuwendeel van de podcasts gratis is. Podcastmakers verdienen geld door middel van advertenties, waar je over het algemeen maar even doorheen moet spoelen. Alleen bij Gimlet Media doen ze hun best om die advertenties interessant te maken. Die maken sowieso wel mooie podcasts en ze komen regelmatig langs in Incognitief Tipt (ja dat is meestal mijn schuld).

Het mooie van dit alles is ook dat er onderwerpen worden besproken die vaak niet interessant zijn voor radiostations, die immers ‘het grote publiek’ pogen te bedienen. Een show als Reply All over internet kan twintig minuten lang een Twitter-grap uitleggen, Radio 1 kan dat niet. Death, Sex & Money kan – voor Amerikaanse begrippen – taboedoorbrekend praten over inderdaad: onderwerpen waar we normaal misschien wat minder open over zijn. In Echt Gebeurd lezen mensen voor uit hun tienerdagboek of vertellen ze een ander verhaal dat ze hebben meegemaakt. Daar krijgen ze veel meer ruimte voor dan op de radio. En in De Rode Lantaarn kon je tijdens de tour aanschuiven voor fijne praat over etappes, met veel meer rust dan tijdens de SPORTZOMERRRRR!!1! op Radio 1. Sorry. NPO Radio 1.

Kortom: podcasts kunnen dieper gaan dan radio, sluiten aan bij je interesses en zijn beschikbaar wanneer jij kan luisteren. Duik in de wereld van de podcast, want iedereen moet weleens de was opvouwen, in de file staan of een slapeloze nacht doorkomen. Ze hebben een rare naam, maar laat dat je niet tegenhouden: iPod klonk eerst ook stom. Walkman vast ook. Probeer het eens, bijvoorbeeld met onze podcasts hier, of een van de hierboven genoemde. Of bekijk Nils’ lijstje van vorig jaar. Begin eraan!

 

Photo credit: Casey Fiesler from Atlanta – Wikipedia.