Afgelopen week las ik over een nieuw te verschijnen boek van J.R.R. Tolkien, de schrijver van onder andere de bekende Lord of the Rings-serie. Erg verrassend, vooral gezien het feit dat de beste man al sinds 1973 niet meer onder ons is. Zijn zoon Christopher heeft – zoals al eens eerder – de honneurs waargenomen. Hij heeft van alle aantekeningen van zijn vader een goedlopend verhaal over de personages Beren en Luthien weten te maken. Toch blijf ik het een beetje vreemd vinden dat uiteindelijk J.R.R. Tolkiens naam groot op de kaft staat. Kan hij niet delen?

Auteur: Niels Beerkens

beren_and_luthien-198x300Natuurlijk is het ergens logisch dat de naam van Tolkien senior op de cover staat. Hij heeft immers de personages, de gebeurtenissen en het hele universum vol elven en orken verzonnen. Het merendeel van het werk is uit zijn brein ontsproten en het resterende werk is in zijn geest voltooid. Toch heeft iemand anders het afgemaakt en uiteindelijk beslist dat het goed genoeg is om met de rest van de wereld te delen. Deze cruciale fase is niet door pa maar zoon Tolkien gedaan. Toch staat de naam van pa in koeienletters op de cover. Zoonlief is verbannen naar een soort voetnoot, die stelt dat het de letters in dit boek ook nog onder zijn ogen door zijn geweest. Naar mijn idee mag iemand van 91 (!!) jaar, die nog zo helder van geest is dat hij een boek kan maken van alle minstens 40 jaar oude notities van zijn vader wel groter op de kaft staan.

De keuze om dit niet te doen is waarschijnlijk tweeledig. De eerste reden is de saaiste: geld. J.R.R. Tolkien op een op Midden-aarde gerelateerd boek plakken heeft toch meer cachet dan Christopher Tolkien. Dus meer centjes voor iedereen. De tweede reden is een stuk interessanter om op in te gaan: de kwestie van auteurschap. Feit is dat J.R.R. Tolkiens geest de oorsprong is van het hele verhaal over Beren en Luthien en dat zoon C.J.R. de eindjes aan elkaar vast heeft geknoopt. De eerste versie van het verhaal is bij het uitkomen van het boek al meer dan 100 jaar oud en heeft talrijke veranderingen ondergaan. C.J.R. heeft verschillende versies langs elkaar gelegd en in een dusdanige volgorde gezet dat er een goed lopend verhaal uit is gekomen. Dat lijkt me een erg tijdrovend en uitgebreid karwei. Misschien heeft het zelfs wel meer tijd gekost dan dat het J.R.R. heeft gekost om het op te schrijven. Maakt dat de zoon niet net zoveel schrijver als de vader? Of verdient hij in ieder geval niet net zoveel credits?

crichton_microJ.R.R. Tolkien is niet de enige schrijver die nog een druk baasje is na zijn dood. Een ander goed voorbeeld is Michael Crichton, u misschien bekend als schrijver van Jurassic Park of het brein achter ziekenhuisdrama ER. Meneer Crichton is in 2008 overleden, maar dat heeft de boekenbonzen er niet van weerhouden om nog twee boeken uit te geven met zijn naam er op. (En er is er nog één op komst). Maar zoals te zien op de cover hiernaast zijn de uitgevers iets scheutiger geweest met de aandacht die Richard Preston, de man die het boek heeft afgemaakt, ten deel valt. Natuurlijk staat Crichtons naam als oorspronkelijke initiator van het werk er in grote letters op. Maar het is ook duidelijk dat meneer Preston ook een aanzienlijke duit in het zakje heeft gedaan. Ere wie ere toe komt.

Westworld

Sinds een paar weken zend geniale-serie-zender HBO Westworld uit, gebaseerd op Crichtons boek. Gezien de cast, met onder andere Anthony Hopkins, Ed Harris en Evan Rachel Wood en het feit dat Jonathan Nolan (o.a. The Dark Knight films en Memento) zich er mee heeft bemoeid zijn de verwachtingen hoog.

Ik heb nog niet alle afleveringen gezien (de serie loopt nog), maar ik ga er van uit dat HBO op zoek is naar een serie die het gat wat Game of Thrones ongetwijfeld gaat achterlaten kan opvullen. Westworld lijkt een goede kandidaat. Dat zou betekenen dat er meer dan één seizoen gaat verschijnen en dat al het materiaal dat Crichon heeft geschreven (er is een film en een oude serie in de Westworld-setting verschenen) na dit seizoen wel een beetje is uitgeput. Voor nu worden de credits in ieder geval netjes gedeeld tussen Nolan, medemaker Joy en schrijver Crichton. Het ziet er naar uit dat hij in ieder geval beter dan Tolkien kan delen.

Image credit:

Header: https://www.flickr.com/photos/tulanesally/15030359703

Cover Beren and Luthien: http://www.tolkiensociety.org/2016/10/new-tolkien-book-beren-and-luthien/

Cover Micro: https://en.wikipedia.org/wiki/Micro_(novel)