hor-ror-clown (de; m; meervoud: horrorclowns)
Aandachtszieke jongere die zich verkleedt als clowneske figuur, en met mes/hakbijl/kettingzaag/ander scherp object achter mensen aanrent op nachtelijke uren om angst aan te jagen. Zie ook terrorclown, killerclown en randdebiel.

Het is hipper dan de heuptas: door heel Nederland duiken horrorclowns op. De horrorclowns begonnen als ludieke figuren die hun lege leven poogden op te vullen met de angstkreten van onschuldigen, maar inmiddels zijn zij niet meer zo vreedzaam (uit Zweden dook bijvoorbeeld dit verhaal op – sta ook even stil bij de prachtzin “Twee van de aanvallers waren gestreept en een had vlekjes, aldus de politie”). De hype, overgevlogen uit Amerika en in de hele wereld hip en happening, zou wel eens te maken kunnen hebben met de remake van horrorfilm IT, die volgend jaar opnieuw wordt uitgebracht. Of omdat het bijna Halloween is. Of omdat veel jongeren zich vervelen. Ik ben sowieso geen fan van clowns – horrorclown is in mijn ogen het schoolvoorbeeld van een pleonasme – maar ik ben wel geïntrigeerd door het fenomeen. Wat bezielt je om je Pokémon Go weg te leggen om nietsvermoedende voorbijgangers de stuipen op het lijf te gaan jagen in je oude carnavalskostuum?

Er is een naam voor: coulrofobie, de angst voor clowns. Het schijnt de onvoorspelbaarheid te zijn die mensen angst aanjaagt, en het feit dat clowns zowel menselijke als onmenselijke karaktertrekken hebben. Ik denk zelf dat het ook ligt aan het verdrietige feit dat clowns zelden echt grappige dingen doen en daardoor wel verbitterd móeten zijn. Dan ga je gekke dingen doen, zoals achter mensen aanrennen met machetes. Of je gezicht zo verven dat je altijd lacht.

bassie__adriaan Enge clown en zijn handlanger

Nogal wat mensen lijden aan coulrofobie. De fobie ontwikkelt zich in prille jeugdjaren, en niet door het kijken van enge clownfilms als IT – al zal dat er niet echt een positief effect op hebben. De fundering van de angst ligt bij de echte clowns, de vrolijke lolbroeken met de opgespelde bloemen waar water uit spuit en de hele grote schoenen. Ik snap die angst. Die grote ogen, die verstarde glimlach, dat domme gedrag. En ze zijn sowieso niet te vertrouwen: je kan niet altijd zo blij zijn. Verberg je niet achter die grote rode mond! Bassie is een enge clown. Ronald McDonald is een enge clown. Pipo is een enge clown. Wat mij betreft worden clowns eigenlijk niet eens enger door een zwaaiende hakbijl – dan weet je tenminste waar je aan toe bent.

Van die clownfobie is in de filmgeschiedenis meer dan eens dankbaar gebruik gemaakt. Persoonlijk ben ik een watje en kijk ik niks dat eventueel enger zou kunnen zijn dan Harry Potter, maar internet leert mij over veel enge clowns. Met Pennywise the dancing clown in IT als bekendste voorbeeld, de demonische figuur die elke 27 jaar de kinderen van het dorpje Derry terroriseert. Stephen King zei over de roman waarop deze film gebaseerd is dat hij op zoek ging naar het karakter waar kinderen de allergrootste angst voor hebben – clowns dus, naar zijn mening (coulrofobie, iemand?). Maar Twisty in American Horror Story is ook niet mis: de psychotische figuur tilt de brede clownsglimlach naar een hoger niveau met zijn masker, dat moet verbergen hoe hij ooit zijn halve gezicht verwoestte bij een zelfmoordpoging. En hoe je clowns nog nèt wat enger maakt? Maak er een pop van. Die uit Poltergeist geeft me al nachtmerries zonder ooit een minuut van de horrorklassieker gezien te hebben.

pennywisePennywise the dancing clown

Gelukkig zijn we niet helemaal gek en is die angst voor clowns niet compleet door fictie ingegeven: er zijn ook gewoon enge clowns in het echte leven. John Wayne Gacy werkte als vrolijke clown op kinderfeestjes, onder de naam Pogo the clown. In zijn vrije tijd verkrachtte en vermoordde hij jongens en mannen, 33 in totaal. De meeste van hen begroef hij daarna onder zijn huis. Gacy lokte de mannen naar zijn huis, met de belofte van constructiewerk in het vooruitzicht. Daarna misbruikte en vermoordde hij ze, soms verkleed als alterego Pogo. Kijk, dan mag je jezelf met recht horrorclown noemen wat mij betreft.

pogo-the-clownLekker lachen met Pogo the clown

De clowns die nu de Nederlandse kinderkopjes onveilig maken (see what I did there) zijn niet echt eng. Ze pakken het wel professioneel aan met een eigen instagram (had je @horrorclownnijmegen al gezien?) maar het is vooral loze bangmakerij. Geen moeilijke opgave overigens, met zoveel mensen die sowieso al bang zijn voor clowns. Het liefst zou ik zo’n horrorclown dan ook smakelijk uitlachen als ik ‘m ‘s nachts tegenkom, maar dat zit er dan weer niet in. Het idee alleen al een clown tegen te komen in het donker geeft mij eerlijk gezegd de kriebels, of hij nu met een scherp object zwaait of een gekleurde sjaal zonder einde uit z’n mouw tovert. Jammer is dat, ik zou het graag allemaal negeren. Laten we het er vooral over eens zijn dat horrorclowns de meest domme hype van het afgelopen jaar zijn – en dan reken ik de selfiestick mee.

Persoonlijk zou ik het erg waarderen als de standaard clown een voorbeeld neemt aan de Pierrot clown. Die is tenminste gewoon eerlijk over zijn emoties. Kalm. Lekker zwart-wit, daar hou ik van. Permanent traantje erbij om geen misverstand te doen ontstaan over de zwaarte van het leven. Met een Pierrot-horrorclown zou je denk ik ook gewoon in discussie kunnen gaan als hij met een machete achter je aankomt, en dan samen een bak koffie drinken en elkaar een knuffel geven en de groetjes thuis. Misschien een leuke hype voor volgend jaar Halloween.

6420119329_b3886959d5_mPierrot clown