Vrijwel alle West-Europese voetbalcompetities zitten nog in de beginnende fase. Een wedstrijd of tien gespeeld, de eerste bekerrondes geweest, groepsfases naderen hun eind. In Azië, Noord- en Zuid-Amerika en Noord-Europa worden echter in deze periode de kampioenen beslist. Na Leicester City (kampioen Engeland), Independiente del Valle vs. Atletico Nacional (finale Copa Libertadores) en IJsland (kwartfinale EK) kunnen we op de valreep nog een voetbalsprookje bijschrijven: IFK Mariehamn pakt voor het eerst de Finse titel.

In Brazilië, Argentinië en Zweden is de titelstrijd nog niet beslist. In China behaalde afgelopen week Guangzhou Evergrande voor de zesde keer op rij de landstitel. In Noorwegen heeft recordkampioen Rosenborg de natuurlijke orde hersteld na enkele jaren waarin Molde en Stromsgodset de sterkste waren. Dundalk, de eerste Ierse ploeg sinds lang die aansprekende Europese resultaten haalt, werd vorig weekend tussen het stunten in Alkmaar en Sint-Petersburg in voor de derde keer op rij kampioen. Weinig nieuws onder de zon, voorlopig.

HJK en SJK als topclubs

In Finland is er wél iets bijzonders aan de gang. Het Fins voetbal is tegenwoordig alleen in het nieuws door omvangrijke matchfixingschandalen of mensenhandelpraktijken. De competitie zelf (Veikkausliga, in mooi Fins) is al jaren weinig meer dan een veredelde amateurpoule. HJK uit Helsinki is recent de onbetwiste topploeg. Soms waren er clubs als FC Lahti of Inter Turku die de boel op zijn kop zetten, maar dat duurde nooit lang. Geld is altijd immens belangrijk in het voetbal en in kleine competities is dat niet anders. Sterker nog: HJK kon een monopolie bouwen door telkens de beste spelers bij de concurrentie weg te kapen. Het leverde van 2009 tot 2014 standaard de landstitel op.

In 2015 duikt SJK uit het kleine Seinäjoki op, dat HJK aftroeft. Seinäjoki stond jarenlang louter bekend als geboortegrond van de mannen uit The Dudesons, de Finse versie van Jackass, maar ineens komt er voetbalfaam bij. SJK is pas in 2007 opgericht na een fusie tussen twee nietszeggende clubjes en wordt in 2011 pas voor het eerst kampioen. Let wel: in de Finse derde divisie. Binnen vier jaar katapulteert de club zichzelf naar het hoogste niveau, waarin ze in hun eerste twee seizoenen tweede en eerste (afgelopen jaar dus) worden. SJK voert een verstandig beleid en probeert de amateuristisch aandoende Finse competitie te professionaliseren. Ze hopen op lange termijn de concurrentie aan te gaan met HJK en dat lukt, want dit jaar eindigen ze als derde, een punt achter op de topclub uit Helsinki.

IFK Mariehamn

Ze rekenden, net als vrijwel iedereen, echter buiten IFK Mariehamn. In 2003 en 2004 boekt de club  haar eerste successen door tweemaal achter elkaar via play-offs te promoveren. De derde divisie wordt in twee jaar ingeruild voor de Veikkausliga en sinds 2005 draait IFK Mariehamn prima mee, vaak zelfs eindigend in de subtop. Ze deden dat allemaal onder leiding van Pekka Lyyski, die als manager de club vanaf de grond opbouwde tot een respectabel clubje. Dat was al uniek genoeg zonder kampioenschap, want IFK Mariehamn komt eigenlijk helemaal niet uit Finland.

Åland: een stukje zweden in finland

Mariehamn is namelijk niet zomaar een Fins dorpje met stadsrechten, nee, het is de hoofdstad van een autonoom gebied. Åland is een archipel in de Baltische zee met iets meer dan 29000 inwoners. Die inwoners zijn er trouwens helemaal niet zo blij mee dat ze onder Finland vallen: ze horen liever bij grote buur Zweden. Ze spreken er dan ook Zweeds, hebben een eigen parlement, vlag en postzegels en stemden in het enige referendum in 1917 voor toetreding tot Zweden. Dat gebeurde echter nooit, waardoor IFK Mariehamn niet strijdt tegen Malmö en AIK, maar tegen HJK en SJK.

Deze status aparte zorgt voor een loyaal gevolg voor IFK, waarbij de afgelegen ligging als extra katalysator voor een wij-versus-zij-gevoel zorgt bij de aanhang. Pekka Lyyski maakte daar gebruik van en stelde zijn eigen opvolgers aan. Opvolgers, want net als eerder het Zweedse en Finse nationale team werkt Mariehamn met een co-trainerschap. Kari Virtanen werd aangetrokken van buitenaf, maar Peter Lundberg was in 2004 al als speler bij de promotie en werkt al jaren bij de club als assistent van Lyyski.

Wensen vervuld

Toen Pekka Lyyski in november 2015 afscheid nam als coach, verwachtten veel voetbalvolgers dat Mariehamn zou inklappen. Dat was namelijk met veel vergelijkbare clubs ook gebeurd. Er werden vergelijkingen gemaakt met AJ Auxerre uit Frankijk. Dat klapte immers na het vertrek van een legendarische trainer, Guy Roux, in elkaar. Niks blijkt minder waar. Nog geen jaar later ontploft de piepkleine Wiklöf Holding Arena als IFK Mariehamn Ilves verslaat. Het resultaat van de concurrenten maakt niet meer uit. Voor het eerst wordt de Veikkausliiga gewonnen door een club die eigenlijk niet eens bij Finland hoort. Pekka Lyyski ziet het vanaf de tribune, huilt tranen van geluk en zingt in het Zweeds nog maar een lied.