Dinsdagavond, ik zit in de trein terug naar huis en scroll door Facebook. Door de schattige hondjes en lachende baby’s door verschijnt er een artikel in mijn timeline, van ene Franska.nl. Ik klik het aan omdat ik gevoelig ben voor clickbait met veel hoofdletters en uitroeptekens. Deze Franska is vast een heel aardige vrouw, maar ze maakt een sluimerende frustratie in mij los.

Franska.nl heeft commentaar op Fajah Lourens. Fajah Lourens, die ex-soapie die samen met Donald Trump het Nederlandse nieuws wist te beheersen eind 2016-begin 2017. Ze zweepte heel Nederland op door te beweren dat vrouwen dik worden van 2000 calorieën per dag. In plaats daarvan moeten ze slechts 1300 per dag eten en flink sporten. Niet alleen professionele diëtisten sprongen er als hongerige hyena’s (pun intended) op af, ook tal van bloggers, tv-mensen en allerhande nobody’s moesten hun zegje doen over hoe vreselijk on-ver-ant-woord Fajah’s uitspraken waren.

1300 calorieën is inderdaad vrij weinig, het is dus onnodig en onverantwoord om dat vrouwen aan te praten. Toch weet ik als vrij doorgewinterde jojoër dat 2000 calorieën voor mij nogal veel is. Maar Franska niet, zij is het helemáál zat en komt met een tegenvoorstel: néé, we moeten geen schuldgevoel kweken (tot hier was ik het roerend met haar eens). Néé, we moeten GENIETEN. Dat betekent volgens Franska.nl iedere vrijdag friet met een frikandel eten. Want ‘genieten’ zullen we!

Ik vind het heel goed als er terecht kritiek wordt geuit op dieethypes, maar om dan compleet naar de andere kant door te slaan of mensen te ‘shamen’ voor hun gezonde levensstijl, dat is bijna net zo gevaarlijk.

Altijd als er een dieetgoeroe of dieettrend is opgestaan (Voedselzandloper, Sonja Bakker, Fajah Lourens, The Green Happiness, enzovoorts), staan er legers (meestal vrouwen) aan de barricades die beweren dat ze ‘helemaal gek worden’ van dat ‘hysterische’ gedoe en dat we vooral normáál moeten doen en héél hard moeten genieten. Want waar vrouwen altijd goed in zijn, is elkaar een schuldgevoel aanpraten, of je nu dik, dun, gespierd of iets anders bent. En of je nu saucijzenbroodjes of rucolablaadjes eet. Zoals hier, hier en hier (Zeg Metro, plaats eens andere lezerscolumns!) en eigenlijk ook in deze, terecht kritische, maar vrij eenzijdige documentaire. En ja ik heb er zelf ook aan meegedaan. Maar als ik eerlijk naar mezelf toe ben: hoeveel last heb ik er nu van als iemand een brownie met rauwe cacao en dadels wil eten? Net zo weinig als wanneer dat een triple chocolate brownie van de AH To Go zou zijn.

Ik heb zo’n hekel gekregen aan het woord ‘genieten’ in relatie tot eten. Ja, eten moet lekker zijn, maar het woord ‘genieten’ is bijna synoniem geworden aan je ongestoord volvreten, aan een vette bek halen als je geen tijd hebt, een doos Kinder wegvreten als je alleen voor de tv zit. Zolang je er maar van ‘geniet’, alsof die calorieën dan ineens niet op mijn heupen blijven plakken. En nee, die vreetbui vol transvetten en suikers is níet gezonder dan die portie schuldgevoel die er gratis bijkomt, ook al heb ik ervan ‘genoten’.

Voor iemand die al jarenlang een ietwat verstoorde relatie met eten heeft, is het woord ‘genieten’ nogal een opgave. En ‘genieten met mate’ al helemaal. Door ‘één stukje chocola bij de koffie’ word ik soms getriggerd om die hele reep dwangmatig naar binnen te werken. Op feestjes blijf ik af en toe bewust ver uit de buurt van hapjes en taart, omdat ik weet dat ik anders blijf eten. Ik heb gehuild omdat ik het oneerlijk vond dat ik vlak voor mijn bruiloft geen bier ‘mocht’ drinken. Ik heb rollen koekjes verstopt voor mijn geliefde zodat ik alles alleen op kon eten als hij de deur uit was. Ach, zolang maar ik genoten heb. Maar dat deed ik op deze momenten niet.

‘Gewoon eten waar ik op dat moment zin in heb’, zoals normale mensen blijkbaar doen, leidt soms tot flashbacks naar donkere vreetbuidagen, me ellendig voelen over mezelf, omdat ik ‘gewoon eten’ niet kon. En nog steeds niet goed kan, het blijft een strijd waarin ik dan een paar veldslagen win, en dan weer keihard word neergehaald. Ik had simpelweg zin in alles wat ik tegenkwam. En als ik geen zin had, at ik het toch op. Nee, ik kweek geen schuldgevoel door dat ene koekje of soesje, dat komt door die complete soesjestoren die ik wil verorberen in mijn eentje en die ik niet uit mijn gedachten krijg.

Sommige mensen zullen dat ‘sneu’ noemen. Je bent toch wel sterker dan dat? Nee, dat ben ik niet. Daar kan ik lang tegen vechten, maar het is beter om dan maar heel saai verleidingen te mijden en regels op te stellen. Daarom vind ik zulk fel anticommentaar vrij vervelend. Sommige mensen proberen nu eenmaal bewust bezig te zijn met afvallen en diëten en vinden dat niet gemakkelijk. Sommige diëten zoals het Killerbody-dieet en The Green Happiness zijn inderdaad op gebakken lucht gebaseerd en kunnen zelfs gevaarlijk zijn, maar kom niet aan de intentie van diëters of van mensen die gezond willen leven. Zij willen zich beter en gezonder voelen en zoeken daarin houvast, dat maakt hen niet ‘oerdom’, ‘dozig’ of ‘hysterisch’. Afvallen en gezond leven zijn gewoon niet makkelijk, zeker als je niet simpelweg ‘een beetje minder kunt eten’. En zeker niet als je kortzichtige mensen om je heen hebt die jouw gezonde levensstijl de grond in boren.

Zelf krijg ik regelmatig commentaar op wat ik eet. Collega’s en bekenden zijn mijn salades inmiddels gewend. Nee, ik sterf niet van de honger en ja ik vind mijn eten lekker. Gewoon lekker. Natuurlijk eet ik liever verse lasagna, paprikachips, stokbroodjes mozzarella-pesto en Tony’s for breakfast als ze mijn taille en organen niet zouden verpesten, maar mijn eten is smaakvol en vullend. Soms zit ik in de trein mijn lunch op te eten, en ook dan zijn wildvreemden bezig met mijn eten. ‘’Gut wat zit jij konijnenvoer te eten zeg!’’, zei een oudere man ooit. De vrouw naast hem zei met een zo mogelijk nog afkeurender gezicht: ‘’Pff…ik geníet liever van mijn eten!’’

Met mijn caviawangen bomvol komkommer en linzen keek ik de twee strak aan. En liet een boer.

Bron afbeelding: fir0002 via Wikimedia Commons